این یادداشت را در کانال تلگرامی خود منتشر کردم و امیدوارم در طی پژوهش‌های جدید به پاسخ‌های مفیدی دست یابیم. جیمی کارتر، یکی از روسای جمهور سابق آمریکا، در یکصدمین سال زندگی‌اش درگذشت. او یکی از روسای جمهوری است که برای ایرانیان به دلیل همزمانی دوره ریاست جمهوری‌اش با وقوع انقلاب اسلامی در ایران، چهره‌ای آشناست و خاطرات زیادی از عملکردش در حافظه تاریخی ایرانیان ثبت شده است.

اسناد جدید سیا و روابط آمریکا با سران انقلابی ایران پیش از انقلاب اسلامی

پس از مرگ جیمی کارتر، در رسانه های مختلف خبر از وجود اسنادی از سیا داده شد که در خلال آنها اشاراتی به روابط آمریکائی ها با برخی از سران انقلابی ایران در ماه های نزدیک به پیروزی انقلاب اسلامی در بهمن 1357 شده است.

البته این موضوع از همان اوان پس از پیروزی انقلاب و از 46 سال قبل تاکنون کم و بیش وجود داشته و به ویژه در سال های نخست پس از پیروزی انقلاب دست مایه بسیاری از تسویه حسابهای سیاسی در سطوح بالای سیاسی در ایران شد و پس از آن هم تاکنون، هر از چند گاهی اسناد و مدارکی در این رابطه منتشر شده و یا در خلال خاطرات فردی ذی نقش در وقایع انقلاب، اطلاعاتی درمورد ارتباط امریکائی ها با انقلابیون ایرانی گفته می شود.

تاریخ‌ نگاری انقلاب و شواهد حمایت آمریکا از رژیم سلطنتی

اما نه تنها آن متون، بلکه چهل و شش سال تاریخ نگاری انقلاب در ایران نیز، ناخوآگاه ادله و قرائنی بسیاری را در اختیار محققین قرار داد که بر اساس آنها می توان این فرضیه را بسیار پر رنگ مطرح کرد که در ایام منتهی به انقلاب، از زمانی نه چندان دقیق، حمایت ایالات متحده آمریکا از دولت شاهنشاهی ایران رو به افول نهاد. حمایت عملی منظور است و نه صدور بیانیه های دیپلماتیک و یا لفاظی های سیاسی مرسوم میان مقامات سیاسی دولت های مختلف در حمایت از یکدیگر.

نقش کارشناسان و مستشاران آمریکایی در ساختار امنیتی ایران

منظور حمایت عملی است؛ آن هم از طرف ایالات متحده امریکا که بدون شک از طریق انبوهی از کارشناسان و مستشاران و …… مختلفی که در ایران داشت، به خوبی بر سیستم های مختلف دولتی، حکومتی، نظامی، امنیتی وانتظامی ایران اشراف داشته و حتی غلو نیست اگر گفته شود ستون فقرات سیستم امنیتی ایران ساخته و پرداخته امریکائی ها بوده و به طور کامل تحت نظارت آنها قرار داشت.

چنین وضعیتی را نمی توان تنها به جیمی کارتر که در آن زمان رئیس جمهور آمریکا بود، مربوط دانست. خیر. جیمی کارتر یک رئیس جمهور بود و تابع سیاست ها و دکترین سیاسی ایالات متحده آمریکا و مجری آن سیاست ها. در واقع اگر «عدم حمایت» و یا «کاستی و نقصانی در حمایت» آمرریکا از رژیم سلطنتی وجود داشت، به دکترین سیاسی ایالات متحده امریکا ارتباط پیدا می کند و می باید موضوع را در آن سطح مورد توجه و بررسی قرار داد و نه در سطح یک فردی که مجری آن سیاست ها است به نام رئیس جمهور جیمی کارتر.

پرسش‌های مرتبط با دکترین سیاسی آمریکا و حمایت از رژیم سلطنتی

با توجه به مدارک و قرائنی که به آن اشاره شد، آمریکا در طول سال های منتهی به پیروزی انقلاب نه تنها حمایت لازم را از رژیم سلطنتی در ایران نکرد بلکه می توان از آن وضعیت به نوعی به «عدم حمایت» آمریکا از آن رژیم در آن سال های یاد کرد.
 می توان این سوالها را کرد که

–چرا آمریکائی ها سیاست «عدم حمایت» و یا «عدم ارائه حمایت کافی» از رژیم سلطنتی را در پیش گرفتند؟

–این وضعیت از چه زمانی شروع شده بود؟ مسلما به وجود آمدن چنین وضعیتی نمی توانست از سال 1357 باشد بلکه به ایام قبل از آن باز می گردد.
–از چه زمانی؟ چه اتفاقی در ایران افتاد که آمریکائی ها را به اتخاذ سیاست جدیدی در قبال ایران تشویق کرد؟ یا شاید اشتباها سوال می کنیم. باید سوال را به شکل کاملا ملموس در دنیا روابط بین الملل و منطقه آن زمان مطرح کرد،-

–چه واقعه و یا وقایع منطقه ای و یا بین المللی روی داد که ایالات متحده مجبور به تغییر سیاست های کلان خود در منطقه شد؟ آن هم در قبال دولت و حکومتی که تا قبل از آن، متحد استراتژیک محسوب می شد.

شاید باید آن طنز تلخ رایج در جهان سیاست را به یاد بیاوریم که دوستان ایالات متحده بیشتر از دشمنانش، باید از آن کشور بترسند؛ آیا رژیم سلطنتی ایران نیز مصداقی از آن طنز تلخ بود؟

تأثیر سیاست‌های آمریکا در تحولات ایران و انقلاب

برای پاسخ دادن به سئوال های مذکور و یا عیار سنجی ادعاها و فرضیه های مطرح شده، باید وقایع ایران و منطقه در سال های منتهی به انقلاب اسلامی، حداقل از چهار سال قبل از آن را، به شکلی روز به روز و بی طرفانه و با استناد به مدارک اصلی و کمتر دستبرده شده (در درجه نخست) و سپس مدارک و ادعاهای دیگر، مورد بررسی کاملا بی طرفانه قرار داد. مسلما از همان ابتدای کار، تصویر ایجاد شده، خود به خوبی گویای بسیاری از واقعیات و از جمله علل «عدم حمایت» و یا «عدم حمایت کافی» آمریکا از رژیم سلطنتی در ایام منتهی به انقلاب است.