آنچه که در پادکست «قحطی بزرگ و پیامدهای اجتماعی آن» مورد توجه و بحث قرار گرفته است: «قحطی بزرگ» یک پدیده منطقه ای (شامل شرق خاورمیانه، قفقاز، جنوب ترکستان و احتمالا غرب شبه قاره هند) است.

قحطی ایران در جنگ جهانی اول

علل و عوامل اصلی و محوری وقوع و گسترش بی سابقه قحطی بزرگ شامل:

-کم شدن بارندگی

– کشیده شدن دامنه جنگ جهانی اول به ایران

– منازعات و جنگ های داخلی- احتکار مواد غذایی توسط بزرگ مالکین

– وقوع انقلاب روسیه و سپس جنگ های داخلی در آن کشور

– گسترش بیماری های مسری در کشور

« کشیده شدن دامنه جنگ جهانی اول به ایران»

به عنوان مهمترین عامل وقوع فاجعه عظیم قحطی بزرگ، از طریق:

– تامین مواد غذایی از منابع محلی برای نیروهای خارجی (انگلیسی ها- روس ها و عثمانی ها) حاضر در ایران

– تامین مواد غذایی از منابع محلی ایرانی برای نیروهای خارجی در خارج از مرزهای ایران (در قفقاز، آسیای میانه، بین النهرین و شرق آناتولی)

— نابود سازی مواد غذایی محلی برای عدم دسترس سربازان دشمن به آنها

— نابود سازی اراضی کشاورزی ایران به ویژه درمناطق غربی توسط قوای متخاصمین خارجی در هنگام لشکرکشی ها و جنگ ها اردوهای متخاصم خارجی با یکدیگر

— استفاده مستقیم از نیروی کشاورزان ایرانی در تدارکات، توسط فرماندهان قشون خارجی

— احتکار مواد غذایی توسط فرماندهان نیروهای خارجی به منظور تحت فشار قرار دادن مردم محلی جهت ساکت کردن آنها و یا استفاده از امکانات و نیروی شان

— استفاده سیاستمداران دولت های متخاصم از اهرم «تامین مواد غذایی مردم محلی» به منظور تحت فشار قرار دادن سیاستمداران و مقامات ایرانی

— محدودیت و وارد آوردن ضربه اساسی به بخش بزرگی از شبکه حمل و نقلی ایران توسط قوای متخاصم خارجی

در رابطه با پیامدهای اجتماعی «قحطی بزرگ» بر جامعه، موضوع گستردگی آن پیامدها و تاثیر بسیار عظیم آنها بر ساختار اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و هنری ایران در دهه های بعد از قحطی و حتی در مواردی تاکنون، مورد توجه قرار گرفته اند.